Chính quyền Trump đang đặt trọng tâm lớn vào chính sách di trú, với những thay đổi mới xuất hiện gần như hàng tuần. Từ các quy định liên quan đến xét duyệt visa và điều chỉnh tình trạng cư trú, tăng cường kiểm tra, các hoạt động thực thi pháp luật, giấy phép lao động, chương trình nhân đạo cho đến tiêu chuẩn xét duyệt hồ sơ của cơ quan di trú, người sử dụng lao động và người nước ngoài đang phải thích ứng với một hệ thống di trú thay đổi nhanh chóng.
Diễn biến mới nhất đến từ Sở Di trú và Nhập tịch Mỹ (USCIS). Ngày 05/08/2026, USCIS cập nhật Policy Manual, nhấn mạnh nguyên tắc rằng người nộp đơn và người bảo lãnh phải chứng minh mình đủ điều kiện hưởng quyền lợi di trú ngay tại thời điểm nộp hồ sơ. Đồng thời, USCIS khôi phục quyền chủ động rộng hơn cho viên chức xét duyệt trong việc từ chối một số hồ sơ mà không cần trước đó gửi Request for Evidence (RFE) hoặc Notice of Intent to Deny (NOID).
Đây là sự thay đổi so với chính sách được áp dụng từ năm 2021, khi viên chức USCIS thường được hướng dẫn gửi RFE hoặc NOID nếu việc bổ sung bằng chứng có khả năng giúp người nộp đơn chứng minh đủ điều kiện. Theo chính sách trước đây, một hồ sơ chưa hoàn chỉnh không nhất thiết bị từ chối ngay mà người nộp đơn thường có cơ hội bổ sung tài liệu.
Có gì thay đổi?
Theo cập nhật chính sách ngày 05/08, USCIS nhấn mạnh rằng gánh nặng chứng minh điều kiện thuộc về người nộp đơn hoặc người bảo lãnh, và các bằng chứng ban đầu bắt buộc phải được nộp ngay khi hồ sơ được gửi.
Hướng dẫn của từng biểu mẫu USCIS quy định những tài liệu ban đầu cần thiết cho từng loại quyền lợi di trú. Viên chức USCIS hiện có quyền rộng hơn để từ chối hồ sơ mà không nhất thiết phải cho người nộp cơ hội khắc phục thiếu sót thông qua RFE hoặc NOID.
Cách tiếp cận này tương tự chính sách mà USCIS từng áp dụng trong chính quyền Trump đầu tiên vào năm 2018, khi viên chức xét duyệt cũng được trao quyền từ chối hồ sơ mà không cần gửi RFE hoặc NOID nếu hồ sơ thiếu bằng chứng ban đầu bắt buộc hoặc không chứng minh được điều kiện đủ tiêu chuẩn.
Chính sách năm 2026 có hiệu lực ngay lập tức, áp dụng đối với các hồ sơ đang chờ xử lý hoặc được nộp từ ngày 05/08/2026 trở đi, trừ trường hợp quy định pháp luật hoặc chính sách khác của USCIS có quy định riêng.
USCIS cho biết thay đổi này nhằm hạn chế các hồ sơ mang tính hình thức hoặc thiếu nghiêm trọng và ngăn việc nộp những hồ sơ được cơ quan này gọi là “placeholder applications” – tức hồ sơ được nộp chủ yếu để có được một số quyền lợi phát sinh trong thời gian hồ sơ đang chờ xử lý, chẳng hạn như giấy phép lao động.
Thông điệp quan trọng: Hồ sơ ban đầu quan trọng hơn bao giờ hết
Đối với doanh nghiệp, nhà đầu tư, người nước ngoài và luật sư di trú, hệ quả thực tế khá rõ ràng: không nên mặc định rằng USCIS sẽ gửi RFE để có cơ hội sửa chữa hồ sơ chưa hoàn chỉnh.
Trước đây, người nộp đơn có nhiều cơ sở hơn để kỳ vọng USCIS sẽ yêu cầu bổ sung bằng chứng nếu hồ sơ có thiếu sót nhưng vẫn có khả năng khắc phục. Hiện nay, sự đảm bảo đó đã giảm đáng kể.
Do đó, người nộp đơn và người bảo lãnh nên chuẩn bị hồ sơ ban đầu với tâm thế rằng đây có thể là cơ hội duy nhất để chứng minh mình đủ điều kiện.
Các bằng chứng bắt buộc cần được xác định đầy đủ, tài liệu cần được kiểm tra kỹ để phát hiện những điểm thiếu hoặc không nhất quán, và lập luận pháp lý nên được hoàn thiện trước khi nộp hồ sơ, thay vì chờ đến khi USCIS gửi RFE mới bổ sung.
Điều này có ý nghĩa gì đối với hồ sơ di trú diện việc làm?
Chính sách mới có thể ảnh hưởng đến nhiều diện di trú dựa trên việc làm, bao gồm H-1B, L-1, O-1, hồ sơ định cư và hồ sơ điều chỉnh tình trạng cư trú.
Các hồ sơ này thường có hệ thống bằng chứng phức tạp. Chỉ một tài liệu bị thiếu hoặc một lập luận chứng minh điều kiện chưa đầy đủ cũng có thể ảnh hưởng đáng kể đến kết quả xét duyệt.
Doanh nghiệp cần thận trọng với việc nộp hồ sơ chỉ để kịp thời hạn trong khi những bằng chứng quan trọng vẫn chưa hoàn thiện.
Mặc dù áp lực về thời gian là điều thường gặp trong quá trình xử lý hồ sơ di trú, chính sách mới khiến việc đảm bảo rằng toàn bộ hồ sơ ngay tại thời điểm nộp đã đủ khả năng chứng minh điều kiện trở nên quan trọng hơn.
Điều này cũng nhấn mạnh sự cần thiết của việc doanh nghiệp và người lao động nước ngoài phản hồi nhanh chóng các yêu cầu cung cấp tài liệu từ luật sư di trú.
Việc chậm cung cấp hồ sơ doanh nghiệp, giấy tờ việc làm, bằng cấp hoặc các tài liệu cần thiết khác cho đến sát thời hạn nộp hồ sơ có thể tạo thêm rủi ro trong môi trường xét duyệt hiện nay.
Ý nghĩa đặc biệt đối với nhà đầu tư EB-5
Thời điểm chính sách này được ban hành đặc biệt đáng chú ý đối với các nhà đầu tư EB-5 đang chuẩn bị hồ sơ trước mốc ngày 30/09/2026 liên quan đến cơ chế grandfathering theo EB-5 Reform and Integrity Act (RIA).
Hồ sơ EB-5 vốn có yêu cầu tài liệu rất lớn. Nhà đầu tư cần chứng minh nguồn tiền hợp pháp và quá trình hình thành, chuyển dịch nguồn vốn đầu tư, trong khi hồ sơ dự án và Regional Center cũng bao gồm nhiều yêu cầu về bằng chứng.
Khi ngày 30/09 đang đến gần, những nhà đầu tư muốn bảo vệ quyền lợi grandfathering có thể chịu áp lực phải nộp hồ sơ thật nhanh.
Tuy nhiên, chính sách mới của USCIS khiến việc phân biệt giữa “nộp nhanh” và “nộp đầy đủ” trở nên đặc biệt quan trọng.
Nhà đầu tư không nên mặc định rằng những thiếu sót về chứng minh nguồn tiền hoặc các bằng chứng bắt buộc khác sẽ có thể được bổ sung sau thông qua RFE.
Hồ sơ nên được bắt đầu đủ sớm để luật sư có thời gian kiểm tra:
- Sao kê và hồ sơ ngân hàng;
- Hồ sơ thuế;
- Hồ sơ việc làm và thu nhập;
- Giao dịch mua bán bất động sản;
- Tiền được tặng;
- Khoản vay;
- Thu nhập từ hoạt động kinh doanh;
- Và các tài liệu khác liên quan đến nguồn vốn đầu tư.
Thời hạn vẫn rất quan trọng, nhưng chất lượng và tính đầy đủ của hồ sơ nộp cho USCIS cũng quan trọng không kém.
Hồ sơ Adjustment of Status cũng cần đặc biệt thận trọng
Chính sách mới cũng áp dụng đối với Adjustment of Status (AOS), đặc biệt trong bối cảnh USCIS đang tăng cường xem xét hồ sơ điều chỉnh tình trạng và hoàn cảnh liên quan đến việc người nộp đơn có đủ điều kiện hay không.
Những người nộp Form I-485 cùng các đơn liên quan đến Employment Authorization (EAD) và Advance Parole cần đảm bảo hồ sơ AOS hoàn chỉnh và có đầy đủ bằng chứng ban đầu theo yêu cầu.
Việc một hồ sơ AOS đang chờ xử lý có thể mang lại một số quyền lợi đi kèm khiến việc sử dụng hồ sơ như một “placeholder” càng cần được thận trọng.
Những chiến lược di trú dựa vào việc nhận EAD hoặc các quyền lợi tạm thời khác trong thời gian hồ sơ đang chờ xử lý cần được đánh giá kỹ lưỡng. Đây cũng chính là một trong những vấn đề USCIS cho biết là nguyên nhân dẫn đến chính sách mới.
Một thay đổi nữa trong hệ thống di trú đang biến động nhanh
Chính sách mới không nên được xem xét riêng lẻ.
Chính quyền hiện tại tiếp tục tập trung mạnh vào vấn đề di trú và các thay đổi đang diễn ra tại USCIS, Bộ Ngoại giao Mỹ (DOS), Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Mỹ (CBP), Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE) và Bộ An ninh Nội địa (DHS).
Chính sách di trú hiện nay không chỉ thay đổi thông qua luật hoặc quy định chính thức, mà còn thông qua:
- Bản ghi nhớ chính sách;
- Sắc lệnh hành pháp;
- Hướng dẫn của cơ quan;
- Cách thức xét duyệt hồ sơ;
- Và các diễn biến pháp lý tại tòa án.
Vì vậy, kế hoạch di trú không nên là một chiến lược cố định.
Những phương án từng phù hợp vài tháng, thậm chí vài tuần trước có thể cần được đánh giá lại khi các quy định, chính sách, sắc lệnh, vụ kiện và tiêu chuẩn xét duyệt mới tiếp tục xuất hiện.
Điểm đáng chú ý nhất
Bản cập nhật chính sách USCIS ngày 05/08/2026 gửi đi một thông điệp rất rõ:
Người nộp đơn không nên mặc định USCIS sẽ cho mình cơ hội thứ hai để chứng minh đủ điều kiện.
Vì vậy, chuẩn bị kỹ trước khi nộp hồ sơ đang trở thành yếu tố quan trọng hơn bao giờ hết, đặc biệt đối với những hồ sơ phức tạp như EB-5, nơi yêu cầu về nguồn vốn, chứng minh dòng tiền và hệ thống tài liệu rất lớn.
Theo: gtlaw.com
