Phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ hồi tháng 6 về quyền công dân theo nơi sinh, cùng với các sắc lệnh hành pháp mới được Nhà Trắng ban hành trong tháng 8, đã trở thành tâm điểm của các tin tức về di trú Mỹ trong những tuần gần đây.
Đối với các nhà đầu tư EB-5 đang nộp hồ sơ hoặc có kế hoạch bắt đầu quy trình, những thay đổi liên quan đến quyền công dân theo nơi sinh không ảnh hưởng trực tiếp đến hồ sơ EB-5. Tuy nhiên, vẫn cần hiểu rõ vấn đề này, đồng thời chú ý đến một thay đổi chính sách khác có tác động trực tiếp hơn đến việc nhà đầu tư EB-5 nhập cảnh hoặc duy trì tình trạng tại Mỹ.
Phán quyết tháng 6 và các sắc lệnh tháng 8
Ngày 30/06/2026, Tòa án Tối cao Mỹ đã đưa ra phán quyết với tỷ lệ 6-3 trong vụ Trump v. Barbara, bác bỏ nỗ lực của chính quyền Trump nhằm chấm dứt quyền công dân tự động theo nơi sinh đối với con của những người nhập cư không có giấy tờ.
Tòa án khẳng định Tu chính án thứ 14 bảo đảm quyền công dân cho trẻ em được sinh ra trên lãnh thổ Mỹ, đồng thời bác bỏ nỗ lực thay đổi cách xác định quyền công dân thông qua sắc lệnh hành pháp.
Sau đó, ngày 06/08/2026, Tổng thống Donald Trump ký hai sắc lệnh hành pháp với phạm vi hẹp hơn.
Sắc lệnh đầu tiên loại trừ một số nhóm khỏi quyền công dân tự động, bao gồm con của các nhà ngoại giao nước ngoài và thành viên của các tổ chức khủng bố nước ngoài, phù hợp với một số ngoại lệ lịch sử đã được Tòa án Tối cao công nhận.
Sắc lệnh thứ hai yêu cầu Bộ Ngoại giao và Bộ An ninh Nội địa tăng cường kiểm soát hiện tượng được gọi là “birth tourism” – trường hợp người nước ngoài nhập cảnh Mỹ bằng visa ngắn hạn với mục đích sinh con tại Mỹ để con được hưởng quyền công dân Mỹ.
Các quy định về quyền công dân theo nơi sinh không ảnh hưởng đến hồ sơ EB-5
Các phán quyết và sắc lệnh trên không làm thay đổi hồ sơ EB-5 đang được xử lý hoặc hồ sơ EB-5 mới.
Nhà đầu tư EB-5 không phải là “birth tourist”. Họ nộp đơn xin visa định cư theo diện đầu tư, chứ không phải visa du lịch ngắn hạn, với mục tiêu đầu tư vốn vào Mỹ và tạo việc làm cho người lao động Mỹ.
Nếu nhà đầu tư EB-5 và vợ/chồng đang cư trú hợp pháp tại Mỹ và sinh con trong thời gian này, trường hợp đó không được xem là “birth tourism” theo các quy định đang được đề cập. Trẻ em sinh trên lãnh thổ Mỹ, ngoại trừ một số trường hợp đặc biệt được pháp luật công nhận, vẫn được hưởng quyền công dân Mỹ theo quy định hiện hành.
Trong lịch sử, những chính sách di trú ngày càng chặt chẽ thường khiến nhiều người quan tâm hơn đến các con đường cư trú hợp pháp, có cấu trúc rõ ràng tại Mỹ. EB-5 tiếp tục là một lựa chọn mà các nhà đầu tư có thể cân nhắc trong bối cảnh này.
Thay đổi EB-5 mà nhà đầu tư thực sự cần chú ý: Adjustment of Status
Thay đổi có tác động trực tiếp hơn đến nhà đầu tư EB-5 được USCIS triển khai từ tháng 5/2026.
Đó là Policy Memorandum PM-602-0199, ban hành ngày 21/05/2026, liên quan đến cách USCIS đánh giá Adjustment of Status (AOS) – bước trong quy trình EB-5 khi nhà đầu tư đang ở Mỹ và nộp đơn xin Thẻ xanh.
Nhà đầu tư EB-5 vốn đã phải trải qua quy trình kiểm tra lý lịch và kiểm soát nguồn vốn đầu tư rất chặt chẽ. Bản ghi nhớ tháng 5 bổ sung một lớp xem xét khác, tập trung nhiều hơn vào mục đích nhập cảnh Mỹ của người nộp đơn.
Đối với nhà đầu tư đang ở Mỹ bằng visa hợp lệ và lựa chọn Concurrent Filing – nộp hồ sơ EB-5 và hồ sơ điều chỉnh tình trạng cùng thời điểm – hoặc những người dự định thực hiện quy trình từ nước ngoài, USCIS hiện có thể đặt ra nhiều câu hỏi chi tiết hơn để xác định rằng người nộp đơn không sử dụng AOS nhằm né tránh quy trình xử lý visa định cư thông qua lãnh sự quán.
Nhà đầu tư EB-5 cần lưu ý gì trước các mốc thời gian quan trọng?
Việc sử dụng các thông tin về “birth tourism” để thúc giục nhà đầu tư phải nộp EB-5 ngay là không chính xác.
Các yêu cầu của EB-5, hạn ngạch visa hằng năm, quy định về nguồn tiền đầu tư và yêu cầu tuân thủ chương trình được Quốc hội quy định và không phụ thuộc vào tranh luận về quyền công dân theo nơi sinh.
Chương trình EB-5 Regional Center hiện được Quốc hội cho phép hoạt động đến ngày 30/09/2027. Nếu Quốc hội không gia hạn, chương trình sẽ kết thúc vào thời điểm này.
Tuy nhiên, quy định grandfathering mang lại một cơ chế bảo vệ cho nhà đầu tư: hồ sơ được nộp trước 30/09/2026 sẽ tiếp tục được xử lý theo các quy định hiện hành ngay cả khi chương trình sau đó hết hiệu lực.
Điểm quan trọng đối với nhà đầu tư
Vì các mốc thời gian của chương trình đang đến gần, nhà đầu tư có lý do chính đáng để chủ động chuẩn bị và triển khai hồ sơ sớm.
Đây là một mốc thời gian thực tế liên quan đến quy định của chương trình EB-5, chứ không phải do những sắc lệnh mới về quyền công dân theo nơi sinh.
Nói cách khác: điều nhà đầu tư EB-5 cần quan tâm lúc này không phải là những tiêu đề về “birthright citizenship”, mà là các quy định trực tiếp liên quan đến hồ sơ EB-5, Adjustment of Status và những mốc thời gian của chương trình.
Theo: eb5investors.com
